Thomas Heatherwick: Chúng ta cần những nơi chốn khơi dậy xúc cảm mạnh mẽ

1 month ago 24

Dự án gần đây của văn phòng thiết kế Thomas Heatherwick đang nhận được nhiều quan điểm khác nhau về việc trồng hơn 1000 cây xanh trên các cấu trúc cột tại Thượng Hải. Thomas Heatherwick đã có buổi nói chuyện với Tạp chí Dezeen về lý do mà ông tin rằng đỉnh của các cấu trúc cột là nơi “tốt nhất” để trồng cây trong các công trình xây dựng.

 Chúng ta cần những nơi chốn khơi dậy xúc cảm mạnh mẽThomas Heatherwick

Cách làm hiệu quả và tiết kiệm đối với các mặt đứng phức tạp

Dự án của Thomas Heatherwick có diện tích hơn 330.000m2. Tải trọng của bồn cây được truyền thẳng xuống cột, được lắp đặt hệ thống tưới và chiếu sáng tự động. Người dân trong các đô thị đã mất dần kết nối với tự nhiên và một mái nhà phủ xanh thực tế đóng góp rất ít cho cảnh quan xung quanh, bên dưới cũng phải chịu tải trọng rất lớn. “Chúng tôi muốn tạo ra các công trình mà mỗi dân cư đều muốn quay về và nghỉ ngơi”.

 Chúng ta cần những nơi chốn khơi dậy xúc cảm mạnh mẽCông trình được bao phủ bởi cây cối

Công trình của Heatherwick tại Thượng Hải được bao phủ bởi hơn 1.000 cây xanh lớn và 250.000 loài cây bụi, cây leo được trồng trong các bồn cây đặt trên các cấu trúc cột.

Theo NTK Heatherwick: “Việc trồng cây như vậy mang lại nhiều lợi ích cho môi trường và cũng góp phần phá vỡ quy mô của công trình, tránh sự nặng nề, thô kệch. Đây là cách làm hiệu quả và tiết kiệm đối với các mặt đứng phức tạp, mang đến sự sinh động nhưng không rối mắt, vì thiên nhiên đan xen rất nhiều trong đó, mà thiên nhiên thì luôn cho cảm giác thoải mái và thư giãn, những cái cây sẽ tác động vào tổng thể của công trình như một phần không thể thiếu”.

 Chúng ta cần những nơi chốn khơi dậy xúc cảm mạnh mẽCác cột trồng cây tạo nên cấu trúc của tòa nhà

Những “mái nhà xanh” có thể không hoàn hảo như chúng ta tưởng tượng

NTK Thomas Heatherwick chia sẻ quan điểm: Mọi người nghĩ rằng cây xanh trong công trình chỉ phục vụ về mặt môi trường, nhưng bên cạnh đó còn là sự gắn kết giữa con người với con người. Mặc dù phủ xanh mái nhà là cách đơn giản để mang lại lợi ích về môi trường, nhưng chúng tạo ra khối lượng rất lớn cho mái và có phần nặng nề.

Việc trồng cây trên các cấu trúc cột là cách hợp lý để chúng ta tính toán được lượng đất vừa đủ cho cây. Nơi tốt nhất để bạn muốn đặt thứ gì đó nặng lên thì đó là đầu cột, vì sau đó tải trọng đó sẽ truyền thẳng xuống móng

Vai trò của kiến trúc sư là trang trí những “chiếc hộp”

Trung tâm mua sắm gồm 9 tầng, bao gồm 166 cửa hàng và nhà hàng, được thiết kế để trông giống như một ngọn núi phủ đầy cây xanh. Cùng với vô số các loài thực vật khác nhau, hệ thống ban công bên ngoài công trình cũng rất đa dạng, cho nhiều góc nhìn như đang leo trên một ngọn đồi.

“Thông thường, vai trò của các kiến trúc sư là trang trí những “chiếc hộp”. Nó là một cuộc chơi và ngày nay mọi người đều bao phủ các chiếc hộp bằng các tấm ốp, các tấm panel. Chúng ta biến các tấm ốp thành tâm điểm của công trình chứ không phải bản thân công trình là nhân vật chính.

Ý tưởng tổng thể của dự án là gì?

Điều thú vị đối với Heatherwick về dự án là nó không nằm ở trung tâm thành phố, nơi có sự nhộn nhịp, ồn ào mà nằm tại khu vực có các tòa nhà buồn tẻ, xám xịt, rộng lớn nhưng chưa có một “trái tim” thực sự. Nơi đây có một con sông bị ô nhiễm nặng chảy qua và gần đây đang được cải tạo. Công trình nằm tại một khu vực nghệ thuật của thành phố, bài toán đặt ra là làm sao đem lại sự sống động, kết nối con người lại với nhau và với dòng sông.

 Chúng ta cần những nơi chốn khơi dậy xúc cảm mạnh mẽ

“Chúng tôi không muốn trở thành tác giả của các bức tường lớn nặng nề, khô khan bên cạnh khu vực sáng tạo nghệ thuật. Làm thế nào chúng ta có thể khơi gợi tinh thần sáng tạo thay vì chỉ xây dựng một công trình đồ sộ? Ở mặt đứng phía Nam của công trình, chúng tôi bố trí một không gian trưng bày kích thước lớn, với sự làm việc của 16 nghệ sĩ khác nhau, tạo ra một không gian nghệ thuật công cộng”.

Không gian ngoài trời đến từ rất nhiều khoảng lùi và giật cấp

Thay vì một mặt đứng vuông vức, bao phủ là các tấm ốp lặp đi lặp lại, tôi muốn mọi người khi nhìn vào công trình sẽ thấy có hơi ấm, có thiên nhiên, có ai đó đang sử dụng.

Tôi cảm thấy rằng người sử dụng chính là vẻ đẹp của công trình, cứ tập trung vào yếu tố đó, chứ không phải các tấm ốp công nghiệp là nhân vật chính.

Ở mỗi dự án, chúng tôi luôn tìm kiếm giải pháp để giảm độ nặng nề của công trình. Tích hợp thiên nhiên là một cách phù hợp để tạo mặt đứng cho các công trình đồ sộ. Chúng tôi trồng 28 loại cây, hàng trăm loại cây bụi và cây leo khác nhau. Tôi nhận thấy cây cối thì chuyển động còn bê tông thì không.

Thực vật còn có lợi ích về mặt sức khỏe tinh thần, làm giảm tỉ lệ tội phạm, bụi và tiếng ồn. Và chúng tôi cũng đang tập trung vào sức khoẻ tinh thần trong mỗi công trình”.

Làm sao để biến các lưới cột đơn điệu trở nên hấp dẫn 

Nếu các bạn chú tâm quan sát những công trình có mái nhà xanh thì có một thách thức là chúng rất nặng nề. Khi đất ướt, thảm thực vật bên trên là thứ rất nặng nề để đặt trên mái nhà. Lúc đó, dầm sẽ phải tăng thêm 400 mm hoặc hơn. Vì vậy, trần nhà sẽ thấp hơn khi dầm phải đỡ khối lượng rất nặng bên trên và chúng phải đi tìm đến cột để truyền lực xuống móng, xuất hiện những thanh dầm rất lớn và nặng nề.

Còn ở dự án lần này, lưới cột lại là yếu tố rất sinh động, khi bạn di chuyển vào bãi đậu xe và đi lên các không gian bên trong, bạn sẽ thấy các cấu trúc cột như các hạt giống lớn dần lên theo độ cao và trên đỉnh là bóng cây xanh mát.

Cấu trúc cột là nơi tốt nhất nếu bạn muốn đặt thứ gì đó có khối lượng lớn lên trên, khi đó tải trọng đó sẽ truyền thẳng xuống móng.

Nhiều người cho rằng đó chỉ là mánh khóe để PR. Heatherwick nghĩ sao về điều này? 

“Tôi nghĩ rằng Kiến trúc mà chỉ cảm nhận qua sách vở và lý thuyết là chưa đủ, chúng ta cần trải nghiệm thực tế trong một thời gian dài, mình phải chạm và ở trong không gian thì mới hiểu được công trình.

Chúng tôi thường không mạnh dạn thể nghiệm ở phương Tây, trong khi theo tôi thì Trung Quốc họ cởi mở với cái mới hơn. Công trình giờ đây có nhiều lớp hơn, nhiều góc nhìn hơn. Chúng ta không muốn ai đó nhìn vào công trình và sau 30s họ không bao giờ nhìn chúng nữa”

Dịch: Hoàng Anh | Nguồn: Dezeen

XEM THÊM

Tiện nghi khí hậu nhiệt đới ở Việt Nam (Phần 3)Chủ nghĩa Brutalism là gì? Tại sao Brutalism quay trở lại?Thiết kế nhà thờ với mỹ học Tối giản và nguyên mẫu “Cái hang”
Read Entire Article